<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X73n1457"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1457 雲门麦浪怀禅师宗门设难</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1457 雲门麦浪怀禅师宗门设难</title> <author>明 许元钊录</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">73</idno>.<idno type="no">1457</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">雲门麦浪怀禅师宗门设难</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, Text as provided by Anonymous, Taiwan</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，台湾某大德提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB06171"> <charName>CBETA CHARACTER CB06171</charName> <mapping cb:dec="989211" type="PUA">U+F181B</mapping> <mapping type="unicode">U+2E78F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>递</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[逅-口+巾]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12530"> <charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName> <mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping> <mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>厘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厘-未+牙]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15366"> <charName>CBETA CHARACTER CB15366</charName> <mapping cb:dec="998406" type="PUA">U+F3C06</mapping> <mapping type="unicode">U+25D3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[〇@(?/─)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15367"> <charName>CBETA CHARACTER CB15367</charName> <mapping cb:dec="998407" type="PUA">U+F3C07</mapping> <mapping type="unicode">U+25D2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[〇@(─/?)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16209"> <charName>CBETA CHARACTER CB16209</charName> <mapping cb:dec="999249" type="PUA">U+F3F51</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+2A179</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[幾*鸟]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16229"> <charName>CBETA CHARACTER CB16229</charName> <mapping cb:dec="999269" type="PUA">U+F3F65</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>赘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[病-丙+赘]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2004-06-21T09:23:30"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0859a" n="0859a"/> <lb ed="X" n="0859a01"/> <lb ed="X" n="0859a02"/><cb:docNumber>No. 1457</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0859a03"/><lb ed="R127" n="1002a01"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>雲门麦浪怀禅师宗门设难</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0859a04"/> <lb ed="X" n="0859a05"/><lb ed="R127" n="1002a02"/><byline cb:type="other">参学门人许元钊 录</byline> <lb ed="X" n="0859a06"/><lb ed="R127" n="1002a03"/><byline cb:type="other">德淸居士蔡武 仁和居士卓发之 同挍</byline> <lb ed="X" n="0859a07"/> <lb ed="X" n="0859a08"/><lb ed="R127" n="1002a05"/><cb:div type="other"><p xml:id="pX73p0859a0801">万历庚申。季夏之日。麦道人抱影松窗。万念<g ref="#CB01926">灰</g>冷。 <lb ed="X" n="0859a09"/><lb ed="R127" n="1002a06"/>有设难者。过道人之门。相与跏趺而坐。时熏风南 <lb ed="X" n="0859a10"/><lb ed="R127" n="1002a07"/>来。殿角微凉。设难者倾诚以告道人曰。或谓初祖 <lb ed="X" n="0859a11"/><lb ed="R127" n="1002a08"/>西来。直指人心。见性成<persName>佛</persName>。扫除观行。不立文字。参 <lb ed="X" n="0859a12"/><lb ed="R127" n="1002a09"/>禅一句。<anchor xml:id="nkr_note_add_0859a1201" n="0859a1201"/><anchor xml:id="beg0859a1201" n="0859a1201"/>已<anchor xml:id="end0859a1201"/>是<g ref="#CB16229">赘</g>疣。云何曹洞･临济诸师更立三玄 <lb ed="X" n="0859a13"/><lb ed="R127" n="1002a10"/>三要･五位三关。如是等岂不悖初祖西来之意耶。</p> <lb ed="X" n="0859a14"/><lb ed="R127" n="1002a11"/><p xml:id="pX73p0859a1401">答曰。冰轮既涌。有目者不待指标。妙性圆明。人人本 <lb ed="X" n="0859a15"/><lb ed="R127" n="1002a12"/>具。直指二字。早成<g ref="#CB16229">赘</g>疣。况其他哉。</p> <lb ed="X" n="0859a16"/><lb ed="R127" n="1002a13"/><p xml:id="pX73p0859a1601">问曰。如师所言。则<persName>佛</persName>法二字得不成断灭去耶。</p> <lb ed="X" n="0859a17"/><lb ed="R127" n="1002a14"/><p xml:id="pX73p0859a1701">答曰。诚矣哉。启予者。是言也。何则。祖<persName>佛</persName>出兴于世。其 <lb ed="X" n="0859a18"/><lb ed="R127" n="1002a15"/>奈众生处处成滞。是以观根逗教而设种种法门。请 <lb ed="X" n="0859a19"/><lb ed="R127" n="1002a16"/>试言之。<persName>世尊</persName>出现。始则周行七步。终则瞬目拈花。乃 <lb ed="X" n="0859a20"/><lb ed="R127" n="1002a17"/>至谈经三百馀会。住世七十九年。节节目目。必欲众 <lb ed="X" n="0859a21"/><lb ed="R127" n="1002a18"/>生开示悟入<persName>佛</persName>之知见。奈众生乐禅定者。一味沉空 <lb ed="X" n="0859a22"/><lb ed="R127" n="1002b01"/>滞寂。博知见者。入海算沙。沉空滞寂者。迷性而不返。 <lb ed="X" n="0859a23"/><lb ed="R127" n="1002b02"/>入海算沙者。途岐而无获。是以达摩大师扫除观行。 <lb ed="X" n="0859a24"/><lb ed="R127" n="1002b03"/>不立文字。直指人心。见性成<persName>佛</persName>。</p> <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0859b" n="0859b"/> <lb ed="X" n="0859b01"/><lb ed="R127" n="1002b04"/><p xml:id="pX73p0859b0101">问曰。单传之旨。既闻命矣。云何初祖<anchor xml:id="nkr_note_add_0859b0101" n="0859b0101"/><anchor xml:id="beg0859b0101" n="0859b0101"/>已<anchor xml:id="end0859b0101"/>还。观行虽 <lb ed="X" n="0859b02"/><lb ed="R127" n="1002b05"/>除。心性之文。不无流佈。</p> <lb ed="X" n="0859b03"/><lb ed="R127" n="1002b06"/><p xml:id="pX73p0859b0301">答曰。正道寂寥。虽有修而难会。邪途喧扰。实无习而 <lb ed="X" n="0859b04"/><lb ed="R127" n="1002b07"/>易侵。初祖始则不立文字。虑恐後代儿孙不能神悟。 <lb ed="X" n="0859b05"/><lb ed="R127" n="1002b08"/>将使邪正无分。紫朱莫辨。只得向语言上说心说性。 <lb ed="X" n="0859b06"/><lb ed="R127" n="1002b09"/>一一指陈。褈褈开晓。是则言言见谛。句句朝宗。岂与 <lb ed="X" n="0859b07"/><lb ed="R127" n="1002b10"/>寻行数墨之徒同日而语哉。</p> <lb ed="X" n="0859b08"/><lb ed="R127" n="1002b11"/><p xml:id="pX73p0859b0801">问曰。初祖<anchor xml:id="nkr_note_add_0859b0801" n="0859b0801"/><anchor xml:id="beg0859b0801" n="0859b0801"/>已<anchor xml:id="end0859b0801"/>下。心性之说。直捷简易。领荷者不难。 <lb ed="X" n="0859b09"/><lb ed="R127" n="1002b12"/>云何二派之後复立种种门庭。</p> <lb ed="X" n="0859b10"/><lb ed="R127" n="1002b13"/><p xml:id="pX73p0859b1001">答曰。心性之说。只贵一信到底。永无疑惑。如二祖之 <lb ed="X" n="0859b11"/><lb ed="R127" n="1002b14"/>安心。三祖之忏罪。乃至大梅只管即心即<persName>佛</persName>。一任非 <lb ed="X" n="0859b12"/><lb ed="R127" n="1002b15"/>心非<persName>佛</persName>。可为明鉴。其奈法久弊生。学者知解依通。而 <lb ed="X" n="0859b13"/><lb ed="R127" n="1002b16"/>魔外狗偷鼠窃。动成窠臼。差落顾伫。情见坑深。无可 <lb ed="X" n="0859b14"/><lb ed="R127" n="1002b17"/>哀救。劳他尊宿互相提唱。或君视臣。臣奉君。而君臣 <lb ed="X" n="0859b15"/><lb ed="R127" n="1002b18"/>道合。或主看宾。宾验主。而宾主相参。顚拈倒弄。喝素 <lb ed="X" n="0859b16"/><lb ed="R127" n="1003a01"/>为缁。大都使人情见消忘。偷心断绝。如临济大师云。 <lb ed="X" n="0859b17"/><lb ed="R127" n="1003a02"/>山僧有时一喝如金刚宝剑。有时一喝如踞地狮子。 <lb ed="X" n="0859b18"/><lb ed="R127" n="1003a03"/>有时一喝如探竿影草。有时一喝不作一喝用。有时 <lb ed="X" n="0859b19"/><lb ed="R127" n="1003a04"/>主看宾。有时宾看主。有时主看主。有时宾看宾。三玄 <lb ed="X" n="0859b20"/><lb ed="R127" n="1003a05"/>三要。七事随身。皆是辨魔拣异。知其邪正。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0859b2001" n="0859b2001"/><anchor xml:id="beg0859b2001" n="0859b2001"/>已<anchor xml:id="end0859b2001"/>而 <lb ed="X" n="0859b21"/><lb ed="R127" n="1003a06"/>为之也。是与直指之道。间不容发。岂与今之趁口舌 <lb ed="X" n="0859b22"/><lb ed="R127" n="1003a07"/>利便。兢人我是非。为能事究竟者同耳。殷因于夏。周 <lb ed="X" n="0859b23"/><lb ed="R127" n="1003a08"/>因于殷。损益可知。则古人如是乎简易。後人如是乎 <lb ed="X" n="0859b24"/><lb ed="R127" n="1003a09"/>奇特。智者了之。一而<anchor xml:id="nkr_note_add_0859b2401" n="0859b2401"/><anchor xml:id="beg0859b2401" n="0859b2401"/>已<anchor xml:id="end0859b2401"/>矣。</p> <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0859c" n="0859c"/> <lb ed="X" n="0859c01"/><lb ed="R127" n="1003a10"/><p xml:id="pX73p0859c0101">问曰。古人作家相见。师资雅合。亦以此为禅悦法 <lb ed="X" n="0859c02"/><lb ed="R127" n="1003a11"/>喜。云何临济谓三玄七事皆辨魔拣异之说。窃恐 <lb ed="X" n="0859c03"/><lb ed="R127" n="1003a12"/>未必尽然。</p> <lb ed="X" n="0859c04"/><lb ed="R127" n="1003a13"/><p xml:id="pX73p0859c0401">答曰。作家相见。师资雅合。如永嘉之参六祖。黄<anchor xml:id="nkr_note_add_0859c0401" n="0859c0401"/><anchor xml:id="beg0859c0401" n="0859c0401"/>蘗<anchor xml:id="end0859c0401"/>之 <lb ed="X" n="0859c05"/><lb ed="R127" n="1003a14"/>归百丈。觌面相呈。当機不让。如见家裡人说家裡话。 <lb ed="X" n="0859c06"/><lb ed="R127" n="1003a15"/>岂以科判料拣习学而为之耶。实家常之说耳。无奇 <lb ed="X" n="0859c07"/><lb ed="R127" n="1003a16"/>特之有。无穷尽之有。又如北人见北客说北话。源源 <lb ed="X" n="0859c08"/><lb ed="R127" n="1003a17"/>不<anchor xml:id="nkr_note_add_0859c0801" n="0859c0801"/><anchor xml:id="beg0859c0801" n="0859c0801"/>已<anchor xml:id="end0859c0801"/>。何须习学而能。其南人见之。但𧄼瞢瞻视。不知 <lb ed="X" n="0859c09"/><lb ed="R127" n="1003a18"/>所措。以为奇特。其南人见南客说南话。疾捷无滞。而 <lb ed="X" n="0859c10"/><lb ed="R127" n="1003b01"/>北人亦然。是则或有可学者焉。</p><p xml:id="pX73p0859c1013" cb:place="inline">海外有形语之国。口 <lb ed="X" n="0859c11"/><lb ed="R127" n="1003b02"/>不能言。而相喩以形。其以形语也。捷于言。使予学之。 <lb ed="X" n="0859c12"/><lb ed="R127" n="1003b03"/>不亦难乎。是以学语之流。兢口舌是非者。只益自劳。 <lb ed="X" n="0859c13"/><lb ed="R127" n="1003b04"/>而于道实无毫末之益。汝能一回亲到。则不学而能。 <lb ed="X" n="0859c14"/><lb ed="R127" n="1003b05"/>故轲氏云。欲其子之齐语也。引而置之莊嶽之间数 <lb ed="X" n="0859c15"/><lb ed="R127" n="1003b06"/>年。虽日挞而求其楚。不可得矣。</p><p xml:id="pX73p0859c1513" cb:place="inline">时人称善知识者。始 <lb ed="X" n="0859c16"/><lb ed="R127" n="1003b07"/>则把古人公案一一思惟计挍。望空穿凿。或复以讹 <lb ed="X" n="0859c17"/><lb ed="R127" n="1003b08"/>传讹。<g ref="#CB06171">递</g>相聋瞽。终则装大模样。弄小聪明。不鉴来機 <lb ed="X" n="0859c18"/><lb ed="R127" n="1003b09"/>利钝。一味以大帽子盖戴。使新学者倾心渴仰。及乎 <lb ed="X" n="0859c19"/><lb ed="R127" n="1003b10"/>微细盘桓。则宗门教门･玄学義学。触事面墙。雲门大 <lb ed="X" n="0859c20"/><lb ed="R127" n="1003b11"/>师呼此辈为半日师也。楞严云。如何贼人假我衣服。 <lb ed="X" n="0859c21"/><lb ed="R127" n="1003b12"/>裨贩<persName>如来</persName>。夫子亦曰。色厉而内荏。其犹穿觎之盗。诚 <lb ed="X" n="0859c22"/><lb ed="R127" n="1003b13"/>法门之衰相也。</p> <lb ed="X" n="0859c23"/><lb ed="R127" n="1003b14"/><p xml:id="pX73p0859c2301">问曰。直指之道。一而<anchor xml:id="nkr_note_add_0859c2301" n="0859c2301"/><anchor xml:id="beg0859c2301" n="0859c2301"/>已<anchor xml:id="end0859c2301"/>矣。分而为五者。何也。</p> <lb ed="X" n="0859c24"/><lb ed="R127" n="1003b15"/><p xml:id="pX73p0859c2401">答曰。千途万辙。百家异唱。同归一致。皆悉以心印心。 <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0860a" n="0860a"/> <lb ed="X" n="0860a01"/><lb ed="R127" n="1003b16"/>发扬直指之道也。但六祖以下。人物繁昌。機宜不一。 <lb ed="X" n="0860a02"/><lb ed="R127" n="1003b17"/>观根逗教。应病与药。门庭施设。自是不同。授受之间。 <lb ed="X" n="0860a03"/><lb ed="R127" n="1003b18"/>不失故步。五家宗派。由是分焉。何则。当機痛快者。无 <lb ed="X" n="0860a04"/><lb ed="R127" n="1004a01"/>尙临济。唱和谨严者。无尙沩仰。施设高古。不容辏泊 <lb ed="X" n="0860a05"/><lb ed="R127" n="1004a02"/>者。无尙雲门。剖析详明。而了无壅滞者。无尙法眼。照 <lb ed="X" n="0860a06"/><lb ed="R127" n="1004a03"/>用潜密。若万派之会沧溟。权实圆该。如千灯之共一 <lb ed="X" n="0860a07"/><lb ed="R127" n="1004a04"/>室。安得不归于曹洞矣。斯皆不分而分。异而无异。苟 <lb ed="X" n="0860a08"/><lb ed="R127" n="1004a05"/>欲妄分同异。而彼是此非。是为辨空花之浓淡。较兔 <lb ed="X" n="0860a09"/><lb ed="R127" n="1004a06"/>角之短长。一何谬哉。</p> <lb ed="X" n="0860a10"/><lb ed="R127" n="1004a07"/><p xml:id="pX73p0860a1001">问曰。直指之道。機前领荷。<anchor xml:id="nkr_note_add_0860a1001" n="0860a1001"/><anchor xml:id="beg0860a1001" n="0860a1001"/>已<anchor xml:id="end0860a1001"/>涉廉纤。言外承当。早 <lb ed="X" n="0860a11"/><lb ed="R127" n="1004a08"/>成途辙。安有下疑情。看话头之说。至若死坐蒲团。 <lb ed="X" n="0860a12"/><lb ed="R127" n="1004a09"/>如守屍鬼。称究竟者。无乃汚辱<persName>佛</persName>祖门庭者乎。</p> <lb ed="X" n="0860a13"/><lb ed="R127" n="1004a10"/><p xml:id="pX73p0860a1301">答曰。黄<anchor xml:id="nkr_note_add_0860a1301" n="0860a1301"/><anchor xml:id="beg0860a1301" n="0860a1301"/>蘗<anchor xml:id="end0860a1301"/>大师云。参禅一事。乃为最下根众生所设 <lb ed="X" n="0860a14"/><lb ed="R127" n="1004a11"/>之法门也。上根利智之人安有下疑情。看话头之说 <lb ed="X" n="0860a15"/><lb ed="R127" n="1004a12"/>哉。其奈情与世异。道随物迁。学者不以生死大事为 <lb ed="X" n="0860a16"/><lb ed="R127" n="1004a13"/>重任。唯期明会機缘。向古人舌头上安身立命。望空 <lb ed="X" n="0860a17"/><lb ed="R127" n="1004a14"/>穿凿。人我是非逾高逾大。生死牢关逾深逾固。呜呼。 <lb ed="X" n="0860a18"/><lb ed="R127" n="1004a15"/>欲求禅道之兴。其可得耶。所以大慧･高峰一味教人 <lb ed="X" n="0860a19"/><lb ed="R127" n="1004a16"/>看话头。下疑情。孜孜密密。苦口叮咛。如猫捕鼠。如<g ref="#CB16209">鸡</g> <lb ed="X" n="0860a20"/><lb ed="R127" n="1004a17"/>抱卵。至于用力之久。一旦豁然开悟。可谓庆快平生 <lb ed="X" n="0860a21"/><lb ed="R127" n="1004a18"/>者矣。观彼死坐蒲团。一念不动者。乃告子之弗求。无 <lb ed="X" n="0860a22"/><lb ed="R127" n="1004b01"/>想之异熟。<persName>佛</persName>祖叱此辈为外道。孔孟拒此辈为异端。 <lb ed="X" n="0860a23"/><lb ed="R127" n="1004b02"/>汚辱宗门。无过于是。</p> <lb ed="X" n="0860a24"/><lb ed="R127" n="1004b03"/><p xml:id="pX73p0860a2401">问曰。死坐蒲团。一念不动者。与告子之弗求。无想 <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0860b" n="0860b"/> <lb ed="X" n="0860b01"/><lb ed="R127" n="1004b04"/>之异熟。其宗趣何如。而圣贤皆弗之许。</p> <lb ed="X" n="0860b02"/><lb ed="R127" n="1004b05"/><p xml:id="pX73p0860b0201">答曰。圣贤之学。以见道为本。一彻永彻。一悟顿悟。彻 <lb ed="X" n="0860b03"/><lb ed="R127" n="1004b06"/>悟之後。无纤毫繫念者。纔是达摩大师直指人心。见 <lb ed="X" n="0860b04"/><lb ed="R127" n="1004b07"/>性成<persName>佛</persName>之道也。此中纤悉不存。何修证动静之有哉。 <lb ed="X" n="0860b05"/><lb ed="R127" n="1004b08"/>虽然如此。要非断灭虚无之说也。何则。如一刹那三 <lb ed="X" n="0860b06"/><lb ed="R127" n="1004b09"/>昧。<persName>世尊</persName>发心出家。多劫学道。成<persName>佛</persName>利生。入微尘国。遍 <lb ed="X" n="0860b07"/><lb ed="R127" n="1004b10"/>坐道场。直至涅槃。皆不離一刹那三昧。一刹那三昧 <lb ed="X" n="0860b08"/><lb ed="R127" n="1004b11"/>亦摄<persName>世尊</persName>如是等事净尽无馀。刹那刹那。皆悉如是。 <lb ed="X" n="0860b09"/><lb ed="R127" n="1004b12"/>故云一念普周于沙界。又云一念普观无量劫。所以 <lb ed="X" n="0860b10"/><lb ed="R127" n="1004b13"/>楞严云。于一毫端现宝王刹。坐微尘裡转大法轮。是 <lb ed="X" n="0860b11"/><lb ed="R127" n="1004b14"/>知直指之道。不可以有无･修证･得失･是非･邪正･久近･ <lb ed="X" n="0860b12"/><lb ed="R127" n="1004b15"/>生<persName>佛</persName>･凡圣而目之也。故曰理法界可说禅乎。曰不可。 <lb ed="X" n="0860b13"/><lb ed="R127" n="1004b16"/>事法界可说禅乎。曰不可。理事无碍法界可说禅乎。 <lb ed="X" n="0860b14"/><lb ed="R127" n="1004b17"/>曰不可。事事无碍法界可说禅乎。曰可。</p><p xml:id="pX73p0860b1416" cb:place="inline">吾观德山棒･ <lb ed="X" n="0860b15"/><lb ed="R127" n="1004b18"/>临济喝･麻三斤･漧屎橛与<persName>世尊</persName>一刹那三昧。曾无一 <lb ed="X" n="0860b16"/><lb ed="R127" n="1005a01"/>间之别。其间观行文字尙不容其毫发。况死坐蒲团 <lb ed="X" n="0860b17"/><lb ed="R127" n="1005a02"/>如守死鬼者。名为跛驴乘･瞎驴事･担板汉･隻眼龟。何 <lb ed="X" n="0860b18"/><lb ed="R127" n="1005a03"/>足道哉。岂但最上一乘而以见道为本。至于小･大･偏･ <lb ed="X" n="0860b19"/><lb ed="R127" n="1005a04"/>圆之教。兼但对带之乘。皆以见道为宗。而以修证随 <lb ed="X" n="0860b20"/><lb ed="R127" n="1005a05"/>之。故曰见道方修道。不见复何修。所以小乘四果三 <lb ed="X" n="0860b21"/><lb ed="R127" n="1005a06"/>道具焉。何则。须陀洹为见道。斯陀含･阿那含为修道。 <lb ed="X" n="0860b22"/><lb ed="R127" n="1005a07"/>阿罗汉为证果。大乘亦然。何则。初地初心为见道。初 <lb ed="X" n="0860b23"/><lb ed="R127" n="1005a08"/>地後心至金刚道後为修道。妙觉果海为证果。是为 <lb ed="X" n="0860b24"/><lb ed="R127" n="1005a09"/>三乘渐次无差。但心有大小为异耳。雲栖大师云。不 <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0860c" n="0860c"/> <lb ed="X" n="0860c01"/><lb ed="R127" n="1005a10"/>见道而率意修行者。愚也。无烛夜遊。昧所向故。岂直 <lb ed="X" n="0860c02"/><lb ed="R127" n="1005a11"/>昧所向而<anchor xml:id="nkr_note_add_0860c0201" n="0860c0201"/><anchor xml:id="beg0860c0201" n="0860c0201"/>已<anchor xml:id="end0860c0201"/>。行之不止。将不免堕坑落堑之患矣。何 <lb ed="X" n="0860c03"/><lb ed="R127" n="1005a12"/>道业之可究竟也。</p><p xml:id="pX73p0860c0308" cb:place="inline">告子曰。不得于言。<persName>佛</persName>求于心。不得 <lb ed="X" n="0860c04"/><lb ed="R127" n="1005a13"/>于心。弗求于气。斯乃不知顿明自性。<anchor xml:id="nkr_note_add_0860c0401" n="0860c0401"/><anchor xml:id="beg0860c0401" n="0860c0401"/>但<anchor xml:id="end0860c0401"/>将识心勉强 <lb ed="X" n="0860c05"/><lb ed="R127" n="1005a14"/>遏捺。如石压草。名为不动。与今之盲修瞎练者无异 <lb ed="X" n="0860c06"/><lb ed="R127" n="1005a15"/>也。何则。機前领荷。言外承当者。不待言也。其次则当 <lb ed="X" n="0860c07"/><lb ed="R127" n="1005a16"/>有疑有悟。然後有修有证。看话头。起疑情。即此意耳。 <lb ed="X" n="0860c08"/><lb ed="R127" n="1005a17"/>不得于言。当求于心以起疑。不得于心。当加精进以 <lb ed="X" n="0860c09"/><lb ed="R127" n="1005a18"/>使悟。得于言者。機前领荷者也。求于心者。有疑有悟 <lb ed="X" n="0860c10"/><lb ed="R127" n="1005b01"/>者也。小疑小悟。大疑大悟。疑得去。悟得来。世出世间 <lb ed="X" n="0860c11"/><lb ed="R127" n="1005b02"/>之共辙也。若能明悟自心。自心尙无有静。何况有动。 <lb ed="X" n="0860c12"/><lb ed="R127" n="1005b03"/>今告子之不动心者。非勉强遏捺而何也。况乎内守 <lb ed="X" n="0860c13"/><lb ed="R127" n="1005b04"/>幽间。犹为客尘分别影事。流注生灭。曾无暂息。此与 <lb ed="X" n="0860c14"/><lb ed="R127" n="1005b05"/>动静双忘之地。何止千里万里。故祖师叱此辈为落 <lb ed="X" n="0860c15"/><lb ed="R127" n="1005b06"/>空忘的外道。魂不散的死人。黑山鬼窟曾无有异。</p><p xml:id="pX73p0860c1520" cb:place="inline">无 <lb ed="X" n="0860c16"/><lb ed="R127" n="1005b07"/>想之异熟者。无想。乃天名也。异熟。第八识名异熟识。 <lb ed="X" n="0860c17"/><lb ed="R127" n="1005b08"/>无想之异熟。乃证无想天之异熟识也。楞严云。如第 <lb ed="X" n="0860c18"/><lb ed="R127" n="1005b09"/>四禅无闻比丘。心虑<g ref="#CB01926">灰</g>凝。经五百劫。是人既以生灭 <lb ed="X" n="0860c19"/><lb ed="R127" n="1005b10"/>为因。不能发生不生灭性。初半劫灭。後半劫生。如是 <lb ed="X" n="0860c20"/><lb ed="R127" n="1005b11"/>一类名无想天。是人因中不闻法故。妄言证圣。天报 <lb ed="X" n="0860c21"/><lb ed="R127" n="1005b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0860c2101" n="0860c2101"/><anchor xml:id="beg0860c2101" n="0860c2101"/>已<anchor xml:id="end0860c2101"/>毕。衰相现前。谤阿罗汉。身遭後有。堕阿鼻狱。即拘 <lb ed="X" n="0860c22"/><lb ed="R127" n="1005b13"/>舍利等。非色非空。昧为冥谛者也。此人以不闻正法。 <lb ed="X" n="0860c23"/><lb ed="R127" n="1005b14"/>不悟自心。不知方便渐次。死坐蒲团。如守死鬼。以称 <lb ed="X" n="0860c24"/><lb ed="R127" n="1005b15"/>究竟。是为迷中倍人。<persName>如来</persName>号为可怜愍者。</p> <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0861a" n="0861a"/> <lb ed="X" n="0861a01"/><lb ed="R127" n="1005b16"/><p xml:id="pX73p0861a0101">问曰。如师所言。法门之弊。莫甚枯禅。<anchor xml:id="nkr_note_add_0861a0101" n="0861a0101"/><anchor xml:id="beg0861a0101" n="0861a0101"/>已<anchor xml:id="end0861a0101"/>闻命矣。古 <lb ed="X" n="0861a02"/><lb ed="R127" n="1005b17"/>人道。实际理地。不受一尘。今时门头。不捨一法。岂 <lb ed="X" n="0861a03"/><lb ed="R127" n="1005b18"/>一心而有两地也。</p> <lb ed="X" n="0861a04"/><lb ed="R127" n="1006a01"/><p xml:id="pX73p0861a0401">答曰。妙含万法而方圆任器者。一心也。何两地之足 <lb ed="X" n="0861a05"/><lb ed="R127" n="1006a02"/>异哉。况一心元有体用之名。其体则曰实际理地。不 <lb ed="X" n="0861a06"/><lb ed="R127" n="1006a03"/>受一尘。其用则曰今时门头。不捨一法。方其不受一 <lb ed="X" n="0861a07"/><lb ed="R127" n="1006a04"/>尘之地而能万有迭彰。是为体中之用。方其万有迭 <lb ed="X" n="0861a08"/><lb ed="R127" n="1006a05"/>彰之处而能法法皆真。是为用中之体。又体中之万 <lb ed="X" n="0861a09"/><lb ed="R127" n="1006a06"/>用。而法法具真空之妙体。即用中之性体。而头头含 <lb ed="X" n="0861a10"/><lb ed="R127" n="1006a07"/>妙有之无穷。所谓尘尘混入。刹刹圆融。是为体用如 <lb ed="X" n="0861a11"/><lb ed="R127" n="1006a08"/>如也。此即曹洞宗五位偏正君臣。何则。其体为正中 <lb ed="X" n="0861a12"/><lb ed="R127" n="1006a09"/>来●。其用为偏中至〇。体中之用为正中偏<g ref="#CB15366">◓</g>。用中 <lb ed="X" n="0861a13"/><lb ed="R127" n="1006a10"/>之体为偏中正<g ref="#CB15367">◒</g>。体用如如为兼中到<figure><graphic url="../figures/X/X73p0861_01.gif"/></figure>。如他宗之 <lb ed="X" n="0861a14"/><lb ed="R127" n="1006a11"/>四宾主･三玄要。莫不皆然。</p><p xml:id="pX73p0861a1411" cb:place="inline">先儒亦云。喜怒哀乐之未 <lb ed="X" n="0861a15"/><lb ed="R127" n="1006a12"/>发。谓之中。发而皆中节。谓之和。未发者。体也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0861a1501" n="0861a1501"/><anchor xml:id="beg0861a1501" n="0861a1501"/>已<anchor xml:id="end0861a1501"/>发者。 <lb ed="X" n="0861a16"/><lb ed="R127" n="1006a13"/>用也。方其未发之中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0861a1601" n="0861a1601"/><anchor xml:id="beg0861a1601" n="0861a1601"/>已<anchor xml:id="end0861a1601"/>发者存焉。方其<anchor xml:id="nkr_note_add_0861a1602" n="0861a1602"/><anchor xml:id="beg0861a1602" n="0861a1602"/>已<anchor xml:id="end0861a1602"/>发之中。未 <lb ed="X" n="0861a17"/><lb ed="R127" n="1006a14"/>发者存焉。此曹洞宗所谓正中偏。偏中正也。未发即 <lb ed="X" n="0861a18"/><lb ed="R127" n="1006a15"/>发。发即未发。本来一体。初无两事。故曰致中和。天地 <lb ed="X" n="0861a19"/><lb ed="R127" n="1006a16"/>位焉。万物育焉。若能于此尘尘无碍。彻底掀腾。百尺 <lb ed="X" n="0861a20"/><lb ed="R127" n="1006a17"/>竿头。翻身更入。此曹洞所谓体用如如。兼中到也。</p> <lb ed="X" n="0861a21"/><lb ed="R127" n="1006a18"/><p xml:id="pX73p0861a2101">问曰。既称体用如如。则擧体即用。擧用即体。何有 <lb ed="X" n="0861a22"/><lb ed="R127" n="1006b01"/>空劫今时之别。未发<anchor xml:id="nkr_note_add_0861a2201" n="0861a2201"/><anchor xml:id="beg0861a2201" n="0861a2201"/>已<anchor xml:id="end0861a2201"/>发之分。</p> <lb ed="X" n="0861a23"/><lb ed="R127" n="1006b02"/><p xml:id="pX73p0861a2301">答曰。此一言为偷心衲子之大病。钝根沙弥之赤帜。 <lb ed="X" n="0861a24"/><lb ed="R127" n="1006b03"/>何则。祖师门下。三玄五位各有所归。掠虚头者一味 <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0861b" n="0861b"/> <lb ed="X" n="0861b01"/><lb ed="R127" n="1006b04"/>颟顸<persName>佛</persName>性。儱侗真如。岂识法海之幽玄。禅宗之微妙。 <lb ed="X" n="0861b02"/><lb ed="R127" n="1006b05"/>但西域无惭外道以此儱侗为宗极。作相违之邪见。 <lb ed="X" n="0861b03"/><lb ed="R127" n="1006b06"/>所谓一句合头语。万劫繫驴橛。惧之哉。惧之哉。</p> <lb ed="X" n="0861b04"/><lb ed="R127" n="1006b07"/><p xml:id="pX73p0861b0401">问曰。道人业报至时。或顺或逆。境界现前。甚至求 <lb ed="X" n="0861b05"/><lb ed="R127" n="1006b08"/>取头目髓脑･妻妾眷属。如是等事。如何排遣。</p> <lb ed="X" n="0861b06"/><lb ed="R127" n="1006b09"/><p xml:id="pX73p0861b0601">答曰。了即业障本来空。未了应须还夙债。何须排遣。 <lb ed="X" n="0861b07"/><lb ed="R127" n="1006b10"/>然了之说。难言者也。何则。有一彻永彻。一悟顿悟。无 <lb ed="X" n="0861b08"/><lb ed="R127" n="1006b11"/>了之了。有善巧方便。了达之了。所以古德云。道人日 <lb ed="X" n="0861b09"/><lb ed="R127" n="1006b12"/>用境界现前。皆前业也。梦幻也。纯真一如。離异致也。 <lb ed="X" n="0861b10"/><lb ed="R127" n="1006b13"/>若以前业观目前。则境从业起。业从心生。心若无生。 <lb ed="X" n="0861b11"/><lb ed="R127" n="1006b14"/>业自何有。若以梦幻观目前。则梦裡明明有六趣。觉 <lb ed="X" n="0861b12"/><lb ed="R127" n="1006b15"/>後空空无大千。尙无大千。有何境界。若以纯真一如 <lb ed="X" n="0861b13"/><lb ed="R127" n="1006b16"/>观目前。则法法虚融。心心寂灭。劫夺毁辱。何曾非我 <lb ed="X" n="0861b14"/><lb ed="R127" n="1006b17"/>本师。征违纳顺。怨债由来善友矣。南嶽所以轻安如 <lb ed="X" n="0861b15"/><lb ed="R127" n="1006b18"/>故。肇师犹如剑斩淸风。良有以也。</p> <lb ed="X" n="0861b16"/><lb ed="R127" n="1007a01"/><p xml:id="pX73p0861b1601">问曰。圆觉经云。无碍淸净慧。皆由禅定生。云何祖 <lb ed="X" n="0861b17"/><lb ed="R127" n="1007a02"/>师又云菩萨观禅定如牢狱。</p> <lb ed="X" n="0861b18"/><lb ed="R127" n="1007a03"/><p xml:id="pX73p0861b1801">答曰。楞严云。因戒生定。因定发慧。乃菩萨修行之定 <lb ed="X" n="0861b19"/><lb ed="R127" n="1007a04"/>论也。又云。自未得度。先度人者。菩萨发心。自觉已圆。 <lb ed="X" n="0861b20"/><lb ed="R127" n="1007a05"/>能觉他者。<persName>如来</persName>应世。何则。盖以圆顿大乘。利物为上。 <lb ed="X" n="0861b21"/><lb ed="R127" n="1007a06"/>不拘拘终滞死<g ref="#CB01926">灰</g>。故云菩萨观禅定为牢狱。况禅定 <lb ed="X" n="0861b22"/><lb ed="R127" n="1007a07"/>之学。邪正甚多。利害不少。故曰枯木山前叉路多。世 <lb ed="X" n="0861b23"/><lb ed="R127" n="1007a08"/>人到此尽蹉跎。何则。禅定之多。难以廣擧。略而言之。 <lb ed="X" n="0861b24"/><lb ed="R127" n="1007a09"/>有世间禅。有出世间小乘禅。有大乘禅。有最上一乘 <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0861c" n="0861c"/> <lb ed="X" n="0861c01"/><lb ed="R127" n="1007a10"/>禅。</p><p xml:id="pX73p0861c0102" cb:place="inline">世间禅有九种。即九次第定。初禅曰離生喜乐定。 <lb ed="X" n="0861c02"/><lb ed="R127" n="1007a11"/>因離五欲。而生身心喜乐故。二禅曰定生喜乐定。因 <lb ed="X" n="0861c03"/><lb ed="R127" n="1007a12"/>入禅定而生喜乐故。三禅曰離喜妙乐定。身受寂灭。 <lb ed="X" n="0861c04"/><lb ed="R127" n="1007a13"/>心生妙乐故。四禅曰捨念淸净定。身心受灭。苦乐双 <lb ed="X" n="0861c05"/><lb ed="R127" n="1007a14"/>忘故。五曰无想定。粗想不行故。六曰空无边处定。色 <lb ed="X" n="0861c06"/><lb ed="R127" n="1007a15"/>相既除。空境现前。无边际故。七曰识无边处定。色空 <lb ed="X" n="0861c07"/><lb ed="R127" n="1007a16"/>双泯。识心无际故。八曰无所有处定。心境俱忘。毕竟 <lb ed="X" n="0861c08"/><lb ed="R127" n="1007a17"/>空寂故。九曰非想非非想处定。识性不动。以灭研穷。 <lb ed="X" n="0861c09"/><lb ed="R127" n="1007a18"/>若存不存故。此皆穷空。不尽空理。独无想定。外道所 <lb ed="X" n="0861c10"/><lb ed="R127" n="1007b01"/>修。其馀八种。邪正所共。若从豫流见道修者。即名钝 <lb ed="X" n="0861c11"/><lb ed="R127" n="1007b02"/>根二乘。若从外道穷空不归。不遇<persName>佛</persName>僧。不悟正法。迷 <lb ed="X" n="0861c12"/><lb ed="R127" n="1007b03"/>漏无闻。当入轮转。故名世间禅也。以不能超色无色 <lb ed="X" n="0861c13"/><lb ed="R127" n="1007b04"/>界故。</p><p xml:id="pX73p0861c1303" cb:place="inline">出世间禅即真如三昧。又名灭尽定。又名一行 <lb ed="X" n="0861c14"/><lb ed="R127" n="1007b05"/>三昧。唯见道者。或须陀洹･或阿罗汉･或初地初心･或 <lb ed="X" n="0861c15"/><lb ed="R127" n="1007b06"/>八地等位。既悟一切诸法。唯是一心。从本<anchor xml:id="nkr_note_add_0861c1501" n="0861c1501"/><anchor xml:id="beg0861c1501" n="0861c1501"/>已<anchor xml:id="end0861c1501"/>来。離言 <lb ed="X" n="0861c16"/><lb ed="R127" n="1007b07"/>说相。離名字相。離心缘相。毕竟平等。无有变易。不可 <lb ed="X" n="0861c17"/><lb ed="R127" n="1007b08"/>破壞。入三昧时。不住见相。不住得相。三界九地。心及 <lb ed="X" n="0861c18"/><lb ed="R127" n="1007b09"/>心所。一切不行。名出世间禅。大乘小乘。观法无差。但 <lb ed="X" n="0861c19"/><lb ed="R127" n="1007b10"/>度生･不度生为异耳。最上一乘禅者。即前一刹那三 <lb ed="X" n="0861c20"/><lb ed="R127" n="1007b11"/>昧云云。</p> <lb ed="X" n="0861c21"/><lb ed="R127" n="1007b12"/><p xml:id="pX73p0861c2101">问曰。圆觉经三观之理。与四病之文。似无差别。此 <lb ed="X" n="0861c22"/><lb ed="R127" n="1007b13"/>则曰。取静为行。静慧发生。彼则曰。永息诸念。得一 <lb ed="X" n="0861c23"/><lb ed="R127" n="1007b14"/>切性。寂然平等。此则曰。变化诸幻。而开幻众。彼则 <lb ed="X" n="0861c24"/><lb ed="R127" n="1007b15"/>曰。我于本心作种种行。此则曰。了知身心皆为罣 <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0862a" n="0862a"/> <lb ed="X" n="0862a01"/><lb ed="R127" n="1007b16"/>碍。不依诸碍。永得超过一切碍无碍境。烦恼涅槃 <lb ed="X" n="0862a02"/><lb ed="R127" n="1007b17"/>不相留碍。彼则曰。我今永断一切烦恼。身心毕竟 <lb ed="X" n="0862a03"/><lb ed="R127" n="1007b18"/>空无所有。何况根尘虚妄境界。一切永寂。只一经 <lb ed="X" n="0862a04"/><lb ed="R127" n="1008a01"/>之内。一般修习。何故。此则为观。彼则为病。</p> <lb ed="X" n="0862a05"/><lb ed="R127" n="1008a02"/><p xml:id="pX73p0862a0501">答曰。前不云乎。大小偏圆之教。兼但对带之乘。一切 <lb ed="X" n="0862a06"/><lb ed="R127" n="1008a03"/>皆以见道为首。然後修证随之。经有明文。汝自昧焉。 <lb ed="X" n="0862a07"/><lb ed="R127" n="1008a04"/>何则。空观云。若诸菩萨悟净圆觉。以净觉心。取净为 <lb ed="X" n="0862a08"/><lb ed="R127" n="1008a05"/>行。假观云。若诸菩萨悟净圆觉。以净觉心知觉心性。 <lb ed="X" n="0862a09"/><lb ed="R127" n="1008a06"/>及于根尘皆由幻化。即起诸幻。以除幻者。变化诸幻。 <lb ed="X" n="0862a10"/><lb ed="R127" n="1008a07"/>而开幻众。中道云。若诸菩萨悟净圆觉。以净觉心了 <lb ed="X" n="0862a11"/><lb ed="R127" n="1008a08"/>知身心皆为罣碍。是则三观之文。皆以见道为宗也。 <lb ed="X" n="0862a12"/><lb ed="R127" n="1008a09"/>行人如悟而修。如修而证。何迷谬之有。故曰三种妙 <lb ed="X" n="0862a13"/><lb ed="R127" n="1008a10"/>法门。皆是觉随顺。十方诸<persName>如来</persName>。因此得成道。四病云。 <lb ed="X" n="0862a14"/><lb ed="R127" n="1008a11"/>若复有人作如是言。我今自心永息诸念。我于本心 <lb ed="X" n="0862a15"/><lb ed="R127" n="1008a12"/>作种种行。我今永断一切烦恼。我于今者不断生死。 <lb ed="X" n="0862a16"/><lb ed="R127" n="1008a13"/>不求涅槃。生死涅槃。无起灭念。任彼一切随诸法性。 <lb ed="X" n="0862a17"/><lb ed="R127" n="1008a14"/>是则未悟觉心。坚持我相。虽修诸行。而生死之轮永 <lb ed="X" n="0862a18"/><lb ed="R127" n="1008a15"/>炽。故曰一切诸众生。皆由执我相。无始妄流转。不得 <lb ed="X" n="0862a19"/><lb ed="R127" n="1008a16"/>成菩提。</p> <lb ed="X" n="0862a20"/><lb ed="R127" n="1008a17"/><p xml:id="pX73p0862a2001">问曰。如是三观。总别修习。即复名为二十五轮。经 <lb ed="X" n="0862a21"/><lb ed="R127" n="1008a18"/>云。三法顿渐修。有二十五种。十方诸<persName>如来</persName>･三世修 <lb ed="X" n="0862a22"/><lb ed="R127" n="1008b01"/>行者。无不因此法。而得成菩提。唯除顿觉人。幷法 <lb ed="X" n="0862a23"/><lb ed="R127" n="1008b02"/>不随顺。是则如悟而修。如修而证。十方<persName>如来</persName>无不 <lb ed="X" n="0862a24"/><lb ed="R127" n="1008b03"/>因此。云何顿觉之人而能超越。</p> <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0862b" n="0862b"/> <lb ed="X" n="0862b01"/><lb ed="R127" n="1008b04"/><p xml:id="pX73p0862b0101">答曰。如悟而修。如修而证。果三世之达道也。即信即 <lb ed="X" n="0862b02"/><lb ed="R127" n="1008b05"/>悟。即悟即修。即修即证。即证即了。乃教外别传之旨 <lb ed="X" n="0862b03"/><lb ed="R127" n="1008b06"/>也。前不云乎。一彻永彻。一悟顿悟。彻悟之後。更无毫 <lb ed="X" n="0862b04"/><lb ed="R127" n="1008b07"/><g ref="#CB12530">厘</g>繫念者。纔是达摩大师直指人心。见性成<persName>佛</persName>之说。 <lb ed="X" n="0862b05"/><lb ed="R127" n="1008b08"/>所以祖师拈槌竖拂。棒喝交驰。皆是刹那三昧。其间 <lb ed="X" n="0862b06"/><lb ed="R127" n="1008b09"/>不落修证。故曰唯除顿觉人。黄蘗心要云。六度万行 <lb ed="X" n="0862b07"/><lb ed="R127" n="1008b10"/>是魔说。四谛十二因缘是魔说。圆修三观是魔说。一 <lb ed="X" n="0862b08"/><lb ed="R127" n="1008b11"/>真法界是魔说。何则。寧为心师。无师于心。故曰幷法 <lb ed="X" n="0862b09"/><lb ed="R127" n="1008b12"/>不随顺。</p> <lb ed="X" n="0862b10"/><lb ed="R127" n="1008b13"/><p xml:id="pX73p0862b1001">问曰。大小诸乘与直指之道既闻命矣。敢问净土 <lb ed="X" n="0862b11"/><lb ed="R127" n="1008b14"/>一门与圆顿之旨相为矛盾耶。共为表裡耶。</p> <lb ed="X" n="0862b12"/><lb ed="R127" n="1008b15"/><p xml:id="pX73p0862b1201">答曰。圆顿之旨与净土一门。实幷行而不偝者也。何 <lb ed="X" n="0862b13"/><lb ed="R127" n="1008b16"/>则。山河国土共转根本法轮。鳞甲羽毛普现色身三 <lb ed="X" n="0862b14"/><lb ed="R127" n="1008b17"/>昧。杂居尙然。<name role="" type="person">弥陀净土</name>会心以为别乎。此则曰。直指 <lb ed="X" n="0862b15"/><lb ed="R127" n="1008b18"/>人心。见性成<persName>佛</persName>。彼则曰。唯心净土。本性弥陀。此则以 <lb ed="X" n="0862b16"/><lb ed="R127" n="1009a01"/>狗子<persName>佛</persName>性･万法归一使上根者機前领荷。中下者朝 <lb ed="X" n="0862b17"/><lb ed="R127" n="1009a02"/>夕参疑。彼则以寂光真境･万德洪名使上根者直下 <lb ed="X" n="0862b18"/><lb ed="R127" n="1009a03"/>承当。中下者孜孜在念。古德云。擧心尽是轮迴业。动 <lb ed="X" n="0862b19"/><lb ed="R127" n="1009a04"/>念无非生死根。要与太虚无句背。如非吞个铁浑沦。 <lb ed="X" n="0862b20"/><lb ed="R127" n="1009a05"/>当知万法归一与万德洪名皆铁浑沦也。况迦葉･阿 <lb ed="X" n="0862b21"/><lb ed="R127" n="1009a06"/>难同禀灵山。共传兹土。六朝远祖。罗十八员不世出 <lb ed="X" n="0862b22"/><lb ed="R127" n="1009a07"/>之英才归心莲社。五季永明。总千万种无小大之善 <lb ed="X" n="0862b23"/><lb ed="R127" n="1009a08"/>行迴向乐<g ref="#CB15131">邦</g>。然皆各盛一时。功垂万世。</p><p xml:id="pX73p0862b2316" cb:place="inline">殆今末法。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0862b24"/><lb ed="R127" n="1009a09"/>道下衰。自我。</p> <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0862c" n="0862c"/> <lb ed="X" n="0862c01"/><lb ed="R127" n="1009a10"/><p xml:id="pX73p0862c0101">成祖之後。典籍残缺而无征。僧行徒有其名而不知 <lb ed="X" n="0862c02"/><lb ed="R127" n="1009a11"/>奚事。茫茫八表。求一律寺且不可得。何曾有禅教净 <lb ed="X" n="0862c03"/><lb ed="R127" n="1009a12"/>土之丛林耶。突出阳明夫子。以应化大权。创良知之 <lb ed="X" n="0862c04"/><lb ed="R127" n="1009a13"/>说。揭禅宗语。和会融通。使儒门英杰始知趣向。然而 <lb ed="X" n="0862c05"/><lb ed="R127" n="1009a14"/>未光大也。时有雲栖大师。实古<persName>佛</persName>之应身。愍斯恶世。 <lb ed="X" n="0862c06"/><lb ed="R127" n="1009a15"/>来生此间。少禀生知。为当代巨儒。顿除恩爱。示菩萨 <lb ed="X" n="0862c07"/><lb ed="R127" n="1009a16"/>遍行。其以身教众生也。则有万德种之妙行。其以语 <lb ed="X" n="0862c08"/><lb ed="R127" n="1009a17"/>教众生也。则有百千卷之牙籤。禅则有禅关<g ref="#CB15081">策</g>进等。 <lb ed="X" n="0862c09"/><lb ed="R127" n="1009a18"/>教则有楞严<anchor xml:id="nkr_note_add_0862c0901" n="0862c0901"/><anchor xml:id="beg0862c0901" n="0862c0901"/>摸<anchor xml:id="end0862c0901"/>象等。律则有戒疏发隐等。净土则有 <lb ed="X" n="0862c10"/><lb ed="R127" n="1009b01"/>弥陀疏抄等。挍谬则有正讹集等。典籍迷谬者。必援 <lb ed="X" n="0862c11"/><lb ed="R127" n="1009b02"/>古以证。僧行邪倒者。必善巧摄持。三槐硕德。八表高 <lb ed="X" n="0862c12"/><lb ed="R127" n="1009b03"/>流。莫不望风归附。其亲炙者。必倾心伏膺。罗列祖之 <lb ed="X" n="0862c13"/><lb ed="R127" n="1009b04"/>行门。罄无不尽。振千载之颓纲。万目毕张。虽其大用 <lb ed="X" n="0862c14"/><lb ed="R127" n="1009b05"/>如此。皆以净土为指归也。故知圆顿之旨与净土法 <lb ed="X" n="0862c15"/><lb ed="R127" n="1009b06"/>门何矛盾之有哉。</p> <lb ed="X" n="0862c16"/><lb ed="R127" n="1009b07"/><p xml:id="pX73p0862c1601">问曰。雲栖大师谓。良知非真知。又云。王阳明于<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0862c17"/><lb ed="R127" n="1009b08"/>法未有深得。斯言何谓也。</p> <lb ed="X" n="0862c18"/><lb ed="R127" n="1009b09"/><p xml:id="pX73p0862c1801">答曰。学道之人。切莫竞执名言。贵在真实体认。用处 <lb ed="X" n="0862c19"/><lb ed="R127" n="1009b10"/>幽玄。体认得真。是亦可也。非亦可也。体认不真。是亦 <lb ed="X" n="0862c20"/><lb ed="R127" n="1009b11"/>不可。非亦不可。何则。古德云。老僧把丈六金身作一 <lb ed="X" n="0862c21"/><lb ed="R127" n="1009b12"/>茎草用也得。把一茎草作丈六金身用也得。雲栖大 <lb ed="X" n="0862c22"/><lb ed="R127" n="1009b13"/>师云。良知非真知。即把丈六金身作一茎草用也。可 <lb ed="X" n="0862c23"/><lb ed="R127" n="1009b14"/>谓用处幽玄矣。阳明夫子云。良知即真知。此则把一 <lb ed="X" n="0862c24"/><lb ed="R127" n="1009b15"/>茎草作丈六金身用也。固不敢保其真实亲证。亦可 <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0863a" n="0863a"/> <lb ed="X" n="0863a01"/><lb ed="R127" n="1009b16"/>谓随顺信解矣。何则。<persName>世尊</persName>发明三界唯心。万法唯识。 <lb ed="X" n="0863a02"/><lb ed="R127" n="1009b17"/>而摄之以三性。曰成自性。曰缘起性。曰遍计性。一切 <lb ed="X" n="0863a03"/><lb ed="R127" n="1009b18"/>诸法。缘会而生。见闻知觉。皆缘起性。轲氏云。所不虑 <lb ed="X" n="0863a04"/><lb ed="R127" n="1010a01"/>而知者。良知也。孩提之童。无不知爱其亲。及其长也。 <lb ed="X" n="0863a05"/><lb ed="R127" n="1010a02"/>无不知敬其兄。是则缘亲而心起孝。缘兄而心起悌。 <lb ed="X" n="0863a06"/><lb ed="R127" n="1010a03"/>达之天下。则缘君而起忠。缘民而起仁。皆良知也。故 <lb ed="X" n="0863a07"/><lb ed="R127" n="1010a04"/>知孝悌忠爱。的为缘起性矣。祖师道。若唤这个是。是 <lb ed="X" n="0863a08"/><lb ed="R127" n="1010a05"/>头上安头。若唤这个不是。是斩头觅活。不落二边。方 <lb ed="X" n="0863a09"/><lb ed="R127" n="1010a06"/>为究竟。</p> <lb ed="X" n="0863a10"/><lb ed="R127" n="1010a07"/><p xml:id="pX73p0863a1001">问曰。一切诸法皆缘起性。既闻命矣。其成自性。云 <lb ed="X" n="0863a11"/><lb ed="R127" n="1010a08"/>何体认。</p> <lb ed="X" n="0863a12"/><lb ed="R127" n="1010a09"/><p xml:id="pX73p0863a1201">答曰。成自性者。真知之体也。缘起性者。真知之用也。 <lb ed="X" n="0863a13"/><lb ed="R127" n="1010a10"/>遍计性者。真知本具。为外道邪见众生以妄想识情 <lb ed="X" n="0863a14"/><lb ed="R127" n="1010a11"/>迷谬妄执者也。故花严云。奇哉。众生具有<persName>如来</persName>智慧 <lb ed="X" n="0863a15"/><lb ed="R127" n="1010a12"/>德相。乃因妄想执著而不证得。楞严亦云。一切众生 <lb ed="X" n="0863a16"/><lb ed="R127" n="1010a13"/>从无始来。生死相续。皆由不知常住真心。性净明体。 <lb ed="X" n="0863a17"/><lb ed="R127" n="1010a14"/>用诸妄想。此想不真。故受轮转。</p><p xml:id="pX73p0863a1713" cb:place="inline">所言真知者。即常住 <lb ed="X" n="0863a18"/><lb ed="R127" n="1010a15"/>真心。亦名实相般若。是诸法自性。圣凡本具。非中外 <lb ed="X" n="0863a19"/><lb ed="R127" n="1010a16"/>而彻十方。无去来而通三际。为一切众生本来面目。 <lb ed="X" n="0863a20"/><lb ed="R127" n="1010a17"/>一而不二者也。其体绝相绝称。纤尘不立。易曰。寂然 <lb ed="X" n="0863a21"/><lb ed="R127" n="1010a18"/>不动。感而遂通天下之故。感而遂通者。真知之用也。 <lb ed="X" n="0863a22"/><lb ed="R127" n="1010b01"/>故曰圣心无知而无所不知。是以圣人虚其心而实 <lb ed="X" n="0863a23"/><lb ed="R127" n="1010b02"/>其照。终日知而未尝知。良有以也。先德云。智有穷幽 <lb ed="X" n="0863a24"/><lb ed="R127" n="1010b03"/>之鉴。而无知焉。神有应会之用。而无虑焉。神无虑。故 <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0863b" n="0863b"/> <lb ed="X" n="0863b01"/><lb ed="R127" n="1010b04"/>能独王于世表。智无知。故能玄照于事外。知虽事外。 <lb ed="X" n="0863b02"/><lb ed="R127" n="1010b05"/>未始无事。神虽世表。终日□中。所以俯仰顺化。应接 <lb ed="X" n="0863b03"/><lb ed="R127" n="1010b06"/>无穷。无幽不察。而无照功。是为无知之所知。神圣之 <lb ed="X" n="0863b04"/><lb ed="R127" n="1010b07"/>所会也。子亦曰。吾有知乎哉。无知也。</p> <lb ed="X" n="0863b05"/><lb ed="R127" n="1010b08"/><p xml:id="pX73p0863b0501">问曰。如上所言。则阳明夫子为头上安头。雲栖大 <lb ed="X" n="0863b06"/><lb ed="R127" n="1010b09"/>师为斩头觅活。何大言若是之无惭也。</p> <lb ed="X" n="0863b07"/><lb ed="R127" n="1010b10"/><p xml:id="pX73p0863b0701">答曰。痴人面前莫说梦。信矣。前不云乎。学道之人。莫 <lb ed="X" n="0863b08"/><lb ed="R127" n="1010b11"/>兢名言。贵在真实体认。用处幽玄。雲门老祖云。吾有 <lb ed="X" n="0863b09"/><lb ed="R127" n="1010b12"/>一句函盖乾坤。吾有一句截断众流。吾有一句随波 <lb ed="X" n="0863b10"/><lb ed="R127" n="1010b13"/>逐浪。当知良知即真知者。乃巧心妙手。函盖乾坤之 <lb ed="X" n="0863b11"/><lb ed="R127" n="1010b14"/>说也。良知非真知者。乃独露真常。截断众流之说也。 <lb ed="X" n="0863b12"/><lb ed="R127" n="1010b15"/>何则。前不云乎。未发。谓之中。发而中节。谓之和。发即 <lb ed="X" n="0863b13"/><lb ed="R127" n="1010b16"/>未发。未发即发。谓之致中和。良知亦然。轲氏云所不 <lb ed="X" n="0863b14"/><lb ed="R127" n="1010b17"/>虑而知者。乃未发之良知也。孩提之童。无不知爱其 <lb ed="X" n="0863b15"/><lb ed="R127" n="1010b18"/>亲也。及其长也。无不知敬其兄也。乃发而中节之良 <lb ed="X" n="0863b16"/><lb ed="R127" n="1011a01"/>知也。阳明夫子據未发之良知。故曰良知即真知。雲 <lb ed="X" n="0863b17"/><lb ed="R127" n="1011a02"/>栖大师據发而中节之良知。故曰良知非真知。</p><p xml:id="pX73p0863b1719" cb:place="inline">又真 <lb ed="X" n="0863b18"/><lb ed="R127" n="1011a03"/>知者。极其廣大渊微。如上云云。而今人不知从何所 <lb ed="X" n="0863b19"/><lb ed="R127" n="1011a04"/>诣。阳明夫子欲使人就路还家。故向孝悌上一点。曰 <lb ed="X" n="0863b20"/><lb ed="R127" n="1011a05"/>良知即真知也。後人见与么说。便执此外更无真知。 <lb ed="X" n="0863b21"/><lb ed="R127" n="1011a06"/>不知色身外。洎山河･虚空･大地咸是妙明真心中所 <lb ed="X" n="0863b22"/><lb ed="R127" n="1011a07"/>现物。奚止孝悌忠爱与见闻觉知而<anchor xml:id="nkr_note_add_0863b2201" n="0863b2201"/><anchor xml:id="beg0863b2201" n="0863b2201"/>已<anchor xml:id="end0863b2201"/>。譬如澄淸百 <lb ed="X" n="0863b23"/><lb ed="R127" n="1011a08"/>千大海弃之。唯认一浮沤体。目为全潮。穷尽瀛渤。雲 <lb ed="X" n="0863b24"/><lb ed="R127" n="1011a09"/>栖大师欲破其病。使人直穷到底。故曰良知非真知 <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0863c" n="0863c"/> <lb ed="X" n="0863c01"/><lb ed="R127" n="1011a10"/>也。洞山老祖亦云。嗟见今时学道流。千千万万认门 <lb ed="X" n="0863c02"/><lb ed="R127" n="1011a11"/>头。却似入京朝帝主。未到潼关卒便休。当知百尺竿 <lb ed="X" n="0863c03"/><lb ed="R127" n="1011a12"/>头。更须进步。</p> <lb ed="X" n="0863c04"/><lb ed="R127" n="1011a13"/><p xml:id="pX73p0863c0401">问曰。如师所言。不落二边。方为究竟。究竟之说。愿 <lb ed="X" n="0863c05"/><lb ed="R127" n="1011a14"/>垂开示。</p> <lb ed="X" n="0863c06"/><lb ed="R127" n="1011a15"/><p xml:id="pX73p0863c0601">答曰。经云。十方<persName>如来</persName>及大菩萨。于其自住三摩地中。 <lb ed="X" n="0863c07"/><lb ed="R127" n="1011a16"/>见与见缘。幷所想相。如虚空花。本无所有。此见及缘。 <lb ed="X" n="0863c08"/><lb ed="R127" n="1011a17"/>原是菩提妙净明体。云何于中有是非是。以本无所 <lb ed="X" n="0863c09"/><lb ed="R127" n="1011a18"/>有故。不可头上安头。以原是菩提故。不可斩头觅活。 <lb ed="X" n="0863c10"/><lb ed="R127" n="1011b01"/>如病目人。见空中华。空本无花。病者妄见。故不可说 <lb ed="X" n="0863c11"/><lb ed="R127" n="1011b02"/>是非二相。</p> <lb ed="X" n="0863c12"/><lb ed="R127" n="1011b03"/><p xml:id="pX73p0863c1201">问曰。或谓良知者。孝悌也。阳明之说良知者。真知 <lb ed="X" n="0863c13"/><lb ed="R127" n="1011b04"/>也。所谓仁也･性也･常住真心･实相般若。皆一体也。 <lb ed="X" n="0863c14"/><lb ed="R127" n="1011b05"/>奚止孝悌而<anchor xml:id="nkr_note_add_0863c1401" n="0863c1401"/><anchor xml:id="beg0863c1401" n="0863c1401"/>已<anchor xml:id="end0863c1401"/>。不识二者之说同耶。异耶。</p> <lb ed="X" n="0863c15"/><lb ed="R127" n="1011b06"/><p xml:id="pX73p0863c1501">答曰。前不云乎。阳明以巧心妙手。欲使人就路还家。 <lb ed="X" n="0863c16"/><lb ed="R127" n="1011b07"/>作此说也。况体外无用。全用即体。故曰良知即真知。 <lb ed="X" n="0863c17"/><lb ed="R127" n="1011b08"/>又云学人贵在体认真实。莫兢名言。良知･真知。皆名 <lb ed="X" n="0863c18"/><lb ed="R127" n="1011b09"/>言也。须体三性之所归。始悟自心之玄妙。何则。仁也･ <lb ed="X" n="0863c19"/><lb ed="R127" n="1011b10"/>性也･常住真心也。皆成自性也。孝悌忠信也･见闻觉 <lb ed="X" n="0863c20"/><lb ed="R127" n="1011b11"/>知也。皆缘起性也。或人以缘起性达成自性故云云。 <lb ed="X" n="0863c21"/><lb ed="R127" n="1011b12"/>阳明以缘起性即成自性故云云。二者但顿渐有异 <lb ed="X" n="0863c22"/><lb ed="R127" n="1011b13"/>耳。非见理有别也。时人执此为究竟者。如认潼关之 <lb ed="X" n="0863c23"/><lb ed="R127" n="1011b14"/>卒为九五之尊。良可悲夫。</p> <lb ed="X" n="0863c24"/><lb ed="R127" n="1011b15"/><p xml:id="pX73p0863c2401">问曰。遍计执性。其相云何。</p> <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0864a" n="0864a"/> <lb ed="X" n="0864a01"/><lb ed="R127" n="1011b16"/><p xml:id="pX73p0864a0101">答曰。教有明文。无劳廣擧。请说其略。即时人不识真 <lb ed="X" n="0864a02"/><lb ed="R127" n="1011b17"/>知之微妙。亦不悟见闻知觉乃自性之缘起。妄指运 <lb ed="X" n="0864a03"/><lb ed="R127" n="1011b18"/>动施为即良知之究竟。皆遍计执也。所以宗门下诃 <lb ed="X" n="0864a04"/><lb ed="R127" n="1012a01"/>此辈为弄精魂。呈诈伪。驴前马後事。又云认贼为子。 <lb ed="X" n="0864a05"/><lb ed="R127" n="1012a02"/>唤奴作郞。如是名言。种种不一。</p> <lb ed="X" n="0864a06"/><lb ed="R127" n="1012a03"/><p xml:id="pX73p0864a0601">问曰。成自性者。体也。缘起性者。用也。缘善则善。缘 <lb ed="X" n="0864a07"/><lb ed="R127" n="1012a04"/>恶则恶。皆缘起性也。此与告子曰性。犹湍水也。决 <lb ed="X" n="0864a08"/><lb ed="R127" n="1012a05"/>诸东方则东流。决诸西方则西流何以异也。</p> <lb ed="X" n="0864a09"/><lb ed="R127" n="1012a06"/><p xml:id="pX73p0864a0901">答曰。唯识论云缘起性即依他起。虽只一名。而有二 <lb ed="X" n="0864a10"/><lb ed="R127" n="1012a07"/>种。一曰净分依他。缘善而起。犹水之就下也。一曰染 <lb ed="X" n="0864a11"/><lb ed="R127" n="1012a08"/>分依他。缘恶而起。犹水搏而跃之也。告子言性四章。 <lb ed="X" n="0864a12"/><lb ed="R127" n="1012a09"/>皆以知觉运动而言。正所谓遍计执也。不悟自心。弥 <lb ed="X" n="0864a13"/><lb ed="R127" n="1012a10"/>满淸净。其迷谬邪执。不待言矣。西域九十六种外道。 <lb ed="X" n="0864a14"/><lb ed="R127" n="1012a11"/>曾无如是之卑劣者。但宋儒曾不知<persName>佛</persName>法之毫末。而 <lb ed="X" n="0864a15"/><lb ed="R127" n="1012a12"/>妄言<persName>佛</persName>氏以作用为性者。略相似。其自安浅陋甚至 <lb ed="X" n="0864a16"/><lb ed="R127" n="1012a13"/>于此。可笑。可笑。</p> <lb ed="X" n="0864a17"/><lb ed="R127" n="1012a14"/><p xml:id="pX73p0864a1701">问曰。孟子谓性善。告子谓性无善无不善。或曰性 <lb ed="X" n="0864a18"/><lb ed="R127" n="1012a15"/>可以为善。可以为不善。或曰有性善。有性不善。如 <lb ed="X" n="0864a19"/><lb ed="R127" n="1012a16"/>是诸说。何者稍似。</p> <lb ed="X" n="0864a20"/><lb ed="R127" n="1012a17"/><p xml:id="pX73p0864a2001">答曰。固不敢保孟子见处与祖<persName>佛</persName>相等。然其言说了 <lb ed="X" n="0864a21"/><lb ed="R127" n="1012a18"/>无渗漏。何则。其以仁義礼智。则曰我固有之矣。又指 <lb ed="X" n="0864a22"/><lb ed="R127" n="1012b01"/>四心为仁義礼智之端。其利于世。孰能加焉。论云心 <lb ed="X" n="0864a23"/><lb ed="R127" n="1012b02"/>真如者。即是一法界大总相法门体。其義有三种。一 <lb ed="X" n="0864a24"/><lb ed="R127" n="1012b03"/>而不异。云何为三。一者体大。谓一切法真如平等。不 <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0864b" n="0864b"/> <lb ed="X" n="0864b01"/><lb ed="R127" n="1012b04"/>增减故。二者相大。谓<persName>如来</persName>藏具足无量性功德故。三 <lb ed="X" n="0864b02"/><lb ed="R127" n="1012b05"/>者用大。能生一切世出世间善因果故。擧一即三。言 <lb ed="X" n="0864b03"/><lb ed="R127" n="1012b06"/>三即一。故曰总相法门。告子曰无善无不善。则真性 <lb ed="X" n="0864b04"/><lb ed="R127" n="1012b07"/>失妙有之宗。至道落偏空之咎。孟子曰性善。乃若其 <lb ed="X" n="0864b05"/><lb ed="R127" n="1012b08"/>情。则可以为善矣。乃所谓善也。此与三大之文颇有 <lb ed="X" n="0864b06"/><lb ed="R127" n="1012b09"/>似处。何则。此曰。性善。论曰。<persName>如来</persName>藏具足无量性功德 <lb ed="X" n="0864b07"/><lb ed="R127" n="1012b10"/>故。此曰。乃若其情。则可以为善矣。则未动<anchor xml:id="nkr_note_add_0864b0701" n="0864b0701"/><anchor xml:id="beg0864b0701" n="0864b0701"/>已<anchor xml:id="end0864b0701"/>前。信为 <lb ed="X" n="0864b08"/><lb ed="R127" n="1012b11"/>空空如也。论曰。一切法真如平等。不增减故。其他诸 <lb ed="X" n="0864b09"/><lb ed="R127" n="1012b12"/>说皆遍计执也。</p> <lb ed="X" n="0864b10"/><lb ed="R127" n="1012b13"/><p xml:id="pX73p0864b1001">问曰。今之学道者。前後苍黄。其故何哉。</p> <lb ed="X" n="0864b11"/><lb ed="R127" n="1012b14"/><p xml:id="pX73p0864b1101">答曰。唯识论云菩萨于一阿僧祇修勝行时。有三退 <lb ed="X" n="0864b12"/><lb ed="R127" n="1012b15"/>屈。後以三事练磨其心。勇猛不退。梵语阿僧祇。此云 <lb ed="X" n="0864b13"/><lb ed="R127" n="1012b16"/>不可数。况初心者。何等为三。一･闻无上菩提廣大深 <lb ed="X" n="0864b14"/><lb ed="R127" n="1012b17"/>远。心便退屈。引他<anchor xml:id="nkr_note_add_0864b1401" n="0864b1401"/><anchor xml:id="beg0864b1401" n="0864b1401"/>已<anchor xml:id="end0864b1401"/>证大菩提者。练磨其心。勇猛不 <lb ed="X" n="0864b15"/><lb ed="R127" n="1012b18"/>退。谓诸<persName>佛</persName>与我同为凡夫。彼既丈夫我亦尔。不应自 <lb ed="X" n="0864b16"/><lb ed="R127" n="1013a01"/>轻而退屈也。二･闻六波罗蜜甚难可修。心便退屈。省 <lb ed="X" n="0864b17"/><lb ed="R127" n="1013a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0864b1701" n="0864b1701"/><anchor xml:id="beg0864b1701" n="0864b1701"/>己<anchor xml:id="end0864b1701"/>意乐。能修施等。练磨其心。勇猛不退。即所谓是路 <lb ed="X" n="0864b18"/><lb ed="R127" n="1013a03"/>何愁不可行也。三･闻诸<persName>佛</persName>圆满转依。极难可证。心便 <lb ed="X" n="0864b19"/><lb ed="R127" n="1013a04"/>退屈。引他粗善。况已妙因练磨其心。勇猛不退。谓三 <lb ed="X" n="0864b20"/><lb ed="R127" n="1013a05"/>世诸<persName>佛</persName>擧首低头皆成<persName>佛</persName>道。况其他哉。彼初心者。见 <lb ed="X" n="0864b21"/><lb ed="R127" n="1013a06"/>理不彻。信道不笃。但向皮肤上著力。所以始欲为多。 <lb ed="X" n="0864b22"/><lb ed="R127" n="1013a07"/>末遂减少。或触事。则依事生心。或缘无。则依无息念。 <lb ed="X" n="0864b23"/><lb ed="R127" n="1013a08"/>直待其见理渐深。根器成熟。或一念开悟。自然究竟 <lb ed="X" n="0864b24"/><lb ed="R127" n="1013a09"/>不退。</p> <pb ed="X" xml:id="X73.1457.0864c" n="0864c"/> <lb ed="X" n="0864c01"/><lb ed="R127" n="1013a10"/><p xml:id="pX73p0864c0101">问曰。宗门下有死句活句。何以分别。</p> <lb ed="X" n="0864c02"/><lb ed="R127" n="1013a11"/><p xml:id="pX73p0864c0201">答曰。古人虽有死句活句之分。其实用处在人不在 <lb ed="X" n="0864c03"/><lb ed="R127" n="1013a12"/>句也。智者用活句。自然是活句。又将死句作活句用。 <lb ed="X" n="0864c04"/><lb ed="R127" n="1013a13"/>愚人用死句。自然是死句。又将活句作死句用。凡一 <lb ed="X" n="0864c05"/><lb ed="R127" n="1013a14"/>句语。不落言诠。不堕理路。不入思惟。不容拟议。千变 <lb ed="X" n="0864c06"/><lb ed="R127" n="1013a15"/>万化。八面受敌者。谓之活句。落言诠･理路･思惟･分别 <lb ed="X" n="0864c07"/><lb ed="R127" n="1013a16"/>者。谓之死句。如古德问僧云。九峰和尙有何言句。僧 <lb ed="X" n="0864c08"/><lb ed="R127" n="1013a17"/>云。某问九峰。如何是学人自<anchor xml:id="nkr_note_add_0864c0801" n="0864c0801"/><anchor xml:id="beg0864c0801" n="0864c0801"/>己<anchor xml:id="end0864c0801"/>。九峰云。丙丁童子来 <lb ed="X" n="0864c09"/><lb ed="R127" n="1013a18"/>求火。古德云。汝意如何。僧云。丙丁是火。即是以火求 <lb ed="X" n="0864c10"/><lb ed="R127" n="1013b01"/>火。古德叱之。僧求示。古德厉声云。丙丁童子来求火。 <lb ed="X" n="0864c11"/><lb ed="R127" n="1013b02"/>僧豁然大悟。九峰所谓丙丁童子来求火。乃活句也。 <lb ed="X" n="0864c12"/><lb ed="R127" n="1013b03"/>如僧之分别拟议。乃将活句作死句用也。如古德厉 <lb ed="X" n="0864c13"/><lb ed="R127" n="1013b04"/>声云丙丁童子来求火。乃将死句作活句用也。一千 <lb ed="X" n="0864c14"/><lb ed="R127" n="1013b05"/>七百祖师三千七百公案。其用处莫不如此。</p> <lb ed="X" n="0864c15"/><lb ed="R127" n="1013b06"/> <lb ed="X" n="0864c16"/><lb ed="R127" n="1013b07"/><cb:juan fun="close" n="001"><cb:jhead>雲门麦浪怀禅师宗门设难<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0859a1201" to="#end0859a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0859b0101" to="#end0859b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0859b0801" to="#end0859b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0859b2001" to="#end0859b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0859b2401" to="#end0859b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0859c0401" to="#end0859c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app> <app from="#beg0859c0801" to="#end0859c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0859c2301" to="#end0859c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0860a1001" to="#end0860a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0860a1301" to="#end0860a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app> <app from="#beg0860c0201" to="#end0860c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0860c0401" to="#end0860c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0860c2101" to="#end0860c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0861a0101" to="#end0861a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0861a1501" to="#end0861a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0861a1601" to="#end0861a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0861a1602" to="#end0861a1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0861a2201" to="#end0861a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0861c1501" to="#end0861c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0862c0901" to="#end0862c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">摸<note type="cf1">X12n0276_p0482c03</note></lem><rdg wit="#wit.orig">模</rdg></app> <app from="#beg0863b2201" to="#end0863b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0863c1401" to="#end0863c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0864b0701" to="#end0864b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0864b1401" to="#end0864b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0864b1701" to="#end0864b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0864c0801" to="#end0864c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0859a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0859a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0859b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0859b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0859b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0859b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0859b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0859b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0859b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0859b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0859c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0859c0401">蘗【CB】，蘖【卍续】</note> <note n="0859c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0859c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0859c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0859c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0860a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0860a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0860a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0860a1301">蘗【CB】，蘖【卍续】</note> <note n="0860c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0860c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0860c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0860c0401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0860c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0860c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0861a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0861a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0861a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0861a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0861a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0861a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0861a1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0861a1602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0861a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0861a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0861c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0861c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0862c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0862c0901">摸【CB】，模【卍续】</note> <note n="0863b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0863b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0863c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0863c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0864b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0864b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0864b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0864b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0864b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0864b1701">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0864c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0864c0801">己【CB】，已【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>